ฝักมะขามสีน้ำตาล เนื้อมะขาม และเมล็ดที่แกะออก
ภาพ: Ivar Leidus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons · ปรับขนาดภาพ

ไม้ผล · วงศ์ Fabaceae

มะขาม

Tamarindus indica · Tamarind

ชื่ออื่น: ขาม (ภาคอีสาน), ตะลูบ

แดดจัด สวน/หน้าบ้าน

ไม้ผลอายุยืนเป็นร้อยปี ทนแล้งมาก ทรงพุ่มกว้างให้ร่ม มีทั้งมะขามเปรี้ยวใช้ทำอาหารและมะขามหวานกินสด

ควรวางมะขามตรงไหนในบ้าน

สวนหลังบ้านหรือมุมที่ดินกว้าง ห่างตัวบ้านราว 6 เมตร ต้นเสียบยอดปลูกในพื้นที่เล็กลงได้

สิ่งที่ควรรู้ก่อนปลูกมะขาม

  • แสงแดดจัดทั้งวัน
  • การให้น้ำต้องการน้ำน้อย — รดเมื่อดินแห้งสนิท ราว 7–14 วันครั้ง หน้าฝนห่างกว่านั้น
  • ขนาดเมื่อโตสูง 10–20 ม. · โตปานกลาง
  • ความยากในการดูแลง่ายมาก · ควรปลูกกลางแจ้ง · ควรปลูกลงดิน
  • พิษต่อแมว / หมายังไม่มีข้อมูลยืนยัน / เป็นพิษ
  • ระยะห่างจากบ้านอย่างน้อย 6 ม. · รากปานกลาง (3/5) · ใบร่วงมาก
ข้อควรระวังสำหรับเด็กและสัตว์เลี้ยง

ลักษณะเด่นและวิธีสังเกตมะขาม

ไม้ต้นทรงพุ่มกว้าง ใบประกอบมีใบย่อยเล็กรีจำนวนมาก ใบหุบตอนค่ำ ดอกเล็กสีเหลืองมีเส้นสีแดง ฝักยาวโค้งเปลือกสีน้ำตาลแข็ง เนื้อในเหนียวเปรี้ยวหรือหวาน

วิธีดูแลมะขาม

มะขามต้องการแสงแค่ไหน

ต้องการแดดเต็มวัน

มะขามต้องรดน้ำบ่อยแค่ไหน

ทนแล้งดีมาก ต้นเล็กรดสม่ำเสมอปีแรก หลังจากนั้นแทบไม่ต้องรด

ปุ๋ย

ปุ๋ยคอกปีละครั้งต้นฝน เสริมปุ๋ยตัวกลางสูงสำหรับมะขามหวานที่ต้องการผลดก

ขยายพันธุ์

เสียบยอด/ทาบกิ่ง, เพาะเมล็ด

เคล็ดลับสำหรับอากาศเมืองไทย

ต้นเสียบยอดคุมความสูงได้ดีกว่า เหมาะกับบ้าน ส่วนต้นเพาะเมล็ดจะโตเป็นต้นใหญ่มากในระยะยาว

มะขามปลูกใกล้บ้านได้ไหม

ควรปลูกห่างจากตัวบ้านอย่างน้อย 6 เมตร ความรุนแรงของรากอยู่ระดับปานกลาง ใบร่วงมาก

ระยะนี้ประเมินจากความกว้างทรงพุ่มเมื่อโตเต็มที่และลักษณะรากที่มีรายงาน ถ้าจะปลูกชิดสิ่งปลูกสร้างที่มีมูลค่าสูง ควรให้ช่างหรือรุกขกรดูหน้างานจริงก่อน

ต้นอื่นที่ปลูกได้ในระยะ 8 เมตร · เทียบตามระยะจริงของบ้านคุณ →

มะขามเป็นพิษกับแมวและหมาไหม

มะขามเป็นพิษต่อหมา ถ้ากินเข้าไปอาจทำให้ปากระคายเคือง น้ำลายไหล หรืออาเจียน ควรวางให้พ้นจากสัตว์เลี้ยง และถ้ามีอาการผิดปกติให้พาไปพบสัตวแพทย์

ปฏิทินมะขาม

ช่วงออกดอก: พ.ค., มิ.ย., ก.ค.

ช่วงที่เหมาะกับการปลูก: พ.ค., มิ.ย., ก.ค.

มะขามเป็นไม้มงคลไหม

ชื่อพ้องกับคำว่า "ขาม" แปลว่าเกรงขาม เชื่อว่าทำให้คนเกรงใจ นิยมปลูกทางทิศตะวันตกเฉียงใต้

ส่วนนี้เป็นความเชื่อที่สืบต่อกันมา แยกจากข้อมูลการดูแลด้านบน

ต้นไม้ที่คล้ายกัน

  • ขนุน Artocarpus heterophyllus

    เทียบกับมะขาม: ต้องการน้ำมากกว่า, ดูแลยากกว่า

    แดดจัด ดูแลง่าย
    มงคล
  • มะนาว Citrus aurantiifolia

    เทียบกับมะขาม: ต้องการน้ำมากกว่า, ดูแลยากกว่า, ต้นเล็กกว่า (สูงไม่เกิน 4 ม.)

    แดดจัด ดูแลง่าย
    เป็นพิษต่อสัตว์เลี้ยง
  • มะม่วง Mangifera indica

    เทียบกับมะขาม: ต้องการน้ำมากกว่า, ดูแลยากกว่า

    แดดจัด ดูแลง่าย
    มงคล
  • ราชพฤกษ์ Cassia fistula

    ความต้องการใกล้เคียงกับมะขาม

    แดดจัด ดูแลง่ายมาก
    มงคล
  • จามจุรี Samanea saman

    เทียบกับมะขาม: ต้องการน้ำมากกว่า

    แดดจัด ดูแลง่ายมาก
  • ชัยพฤกษ์ Cassia javanica

    เทียบกับมะขาม: ต้องการน้ำมากกว่า

    แดดจัด ดูแลง่ายมาก
    มงคล

ที่มาของข้อมูล: ข้อมูลตั้งต้นของเรา, Wikidata, UF/IFAS Extension, USDA PLANTS, ตรวจทานด้วย AI เทียบแหล่งอ้างอิง, องค์การสวนพฤกษศาสตร์ (QSBG) · ยืนยันแล้ว 15/21 หัวข้อ · วิธีตรวจสอบข้อมูล

แหล่งอ้างอิงที่ใช้ยืนยันข้อมูลมะขาม (11)
  • aspca.org — พิษต่อแมว
  • baanlaesuan.com — ช่วงออกดอก, ขยายพันธุ์
  • dl.lib.uom.lk — ราก, ระยะห่างบ้าน
  • edis.ifas.ufl.edu — ความสูง, การโต, แสง, น้ำ, กิ่งเปราะ, ใบร่วง, ช่วงออกดอก, ราก, ระยะห่างบ้าน
  • edoae.doae.go.th — ช่วงออกดอก, ขยายพันธุ์
  • growables.org — ราก, ช่วงออกดอก, ขยายพันธุ์
  • merckvetmanual.com — พิษต่อแมว, พิษต่อหมา
  • plants.usda.gov — ชื่อวิทยาศาสตร์
  • plants.usda.gov — การโต, ความสูง, น้ำ, ขยายพันธุ์
  • qsbg.org — ชื่อวิทยาศาสตร์, วงศ์, ชื่อไทย
  • wikidata.org — ชื่อวิทยาศาสตร์, วงศ์, ชื่อไทย

อัปเดตล่าสุด 2026-10-19 · แจ้งข้อมูลผิด