ปลูกใกล้บ้าน · สนามหน้าบ้านเดี่ยว

ปลูกต้นไม้ห่างบ้าน 5 เมตร ได้ต้นอะไรบ้าง

ถ้าจุดปลูกห่างจากผนังบ้าน 5 เมตร มีไม้ต้นและไม้พุ่มใหญ่ในฐานข้อมูลที่ปลูกลงดินได้ 19 ชนิด ในนั้น 9 ชนิดต้องการระยะเกิน 3 เมตร จึงเพิ่งปลูกได้ที่ระยะนี้ ต้นที่รากอ่อนที่สุดในชุดคือโมก

พื้นที่ 5 เมตร: สนามหน้าบ้านเดี่ยวและบ้านที่มีสวน

ระยะห้าเมตรเปิดทางให้ไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่หลายชนิด รวมถึงไม้ดอกหน้าร้อนที่คนไทยนิยมปลูกให้ร่ม ต้นกลุ่มนี้สูงเกินสิบเมตรได้ จึงเริ่มมีเรื่องที่ไม่เกี่ยวกับรากเข้ามาเกี่ยวข้อง คือเงาของต้นที่โตเต็มที่จะบังแดดของสนามหญ้าและแปลงไม้ดอกอื่นเกือบทั้งหมด

ก่อนลงต้นให้ยืนตรงจุดที่จะปลูกแล้วดูว่าดวงอาทิตย์ผ่านทางไหน ต้นที่อยู่ด้านทิศตะวันตกหรือตะวันตกเฉียงใต้ของบ้านจะบังแดดบ่ายให้ตัวบ้าน ซึ่งช่วยลดความร้อนในห้องได้ชัดเจน ส่วนต้นที่อยู่ทิศเหนือของบ้านให้ร่มกับตัวบ้านน้อยมาก แต่อาจบังแดดแปลงผักหรือไม้ดอกที่อยู่ถัดไป

ไม้ใหญ่ในระยะนี้ควรปลูกในหลุมที่กว้างกว่าตุ้มรากสองถึงสามเท่า รากจะได้แผ่ออกแทนที่จะวนอยู่ในหลุมแคบ ต้นที่รากวนจะล้มง่ายเมื่อโตและเจอพายุ และไม่ควรเทพื้นคอนกรีตรอบโคนจนชิดลำต้น เพราะรากที่ขาดอากาศจะดันขึ้นหาผิวดินตามรอยต่อของพื้น

ต้นที่ปลูกได้เมื่อมีระยะเกิน 3 ถึง 5 เมตร

ต้นเหล่านี้ต้องการพื้นที่มากกว่า 3 เมตร จึงเป็นตัวเลือกใหม่ที่ได้มาเมื่อมีพื้นที่ระดับนี้ ตัวเลขบอกว่าเหลือที่เผื่อจากระยะขั้นต่ำเท่าไร

ระวังเรื่องใบและกิ่งมากกว่าราก

ลีลาวดี, ปาล์มขวด, ราชพฤกษ์, ชมพูพันธุ์ทิพย์ และอีก 1 ชนิด ปลูกได้ในระยะนี้ แต่ใบร่วงมากหรือกิ่งเปราะ ควรวางให้ห่างรางน้ำ หลังคาโรงรถ และที่จอดรถ แม้รากจะไม่เป็นปัญหา

เทียบทุกต้นที่ปลูกได้ในระยะ 5 เมตร

ชื่อระยะขั้นต่ำรากสูงได้ใบร่วงกิ่งเปราะ
โมก 1 ม. อ่อนมาก 4 ม. น้อย –
แก้ว 1.5 ม. อ่อนมาก 4 ม. – –
พวงคราม 1.5 ม. อ่อนมาก 6 ม. น้อย –
เล็บมือนาง 1.5 ม. อ่อนมาก 8 ม. ปานกลาง –
หมากเหลือง 1.5 ม. อ่อนมาก 6 ม. น้อย ไม่
ทองอุไร 2 ม. อ่อนมาก 6 ม. น้อย ไม่
ข่อย 2 ม. อ่อน 5 ม. น้อย –
มะนาว 2 ม. อ่อน 4 ม. น้อย –
ลีลาวดี 3 ม. อ่อนมาก 8 ม. มาก เปราะ
ปาล์มขวด 3 ม. อ่อน 25 ม. ปานกลาง เปราะ
แก้วเจ้าจอม 4 ม. อ่อนมาก 8 ม. น้อย ไม่
กันเกรา 4 ม. อ่อน 25 ม. น้อย ไม่
ตะแบก 4 ม. อ่อน 20 ม. ปานกลาง ไม่
พิกุล 4 ม. อ่อน 15 ม. ปานกลาง ไม่
ราชพฤกษ์ 4 ม. อ่อน 15 ม. มาก ไม่
อินทนิลน้ำ 4 ม. อ่อน 20 ม. ปานกลาง ไม่
ชมพูพันธุ์ทิพย์ 5 ม. อ่อน 20 ม. มาก ไม่
ชัยพฤกษ์ 5 ม. อ่อน 15 ม. ปานกลาง ไม่
สนประดิพัทธ์ 5 ม. ปานกลาง 25 ม. มาก ไม่

สรุปต้นในระยะ 5 เมตร

ขนาดเมื่อโตเต็มที่

ต้นเล็กที่สุดในชุดนี้คือโมก สูงไม่เกิน 4 เมตร ส่วนต้นใหญ่ที่สุดคือสนประดิพัทธ์ สูงได้ถึง 25 เมตร ต้องเผื่อพื้นที่และระยะห่างจากบ้าน

ช่วงออกดอก

พวงคราม (พ.ย., ธ.ค., ม.ค., ก.พ.), มะนาว (ม.ค., ก.พ., มี.ค., เม.ย., ส.ค., ก.ย.), ลีลาวดี (ก.พ., มี.ค., เม.ย., พ.ค., มิ.ย.), แก้วเจ้าจอม (ส.ค., ก.ย., ต.ค., พ.ย., ธ.ค., ม.ค., ก.พ., มี.ค., เม.ย.), กันเกรา (เม.ย., พ.ค., มิ.ย.) ผสมกันแล้วมีดอกบานครบทุกเดือน

ปลูกใกล้บ้านได้แค่ไหน

โมกปลูกใกล้ตัวบ้านได้มากที่สุด (ห่าง 1 ม.) ส่วนสนประดิพัทธ์ควรห่างอย่างน้อย 5 ม. เพราะรากและทรงพุ่มใหญ่

ถ้ามีที่ถึง 8 เมตร จะปลูกเพิ่มได้

วิธีวัดระยะและทางเลือกเมื่อพื้นที่ไม่พอ อ่านได้ที่เครื่องมือปลูกใกล้บ้าน · ดูไม้ใหญ่ทั้งหมดที่ต้นไม้ให้ร่มเงา